Kompleks omówionych czynników abiotycznych i biotycznych, działając stale na organizmy żywe, ogranicza ich występowanie lub też pobudza do liczniejszego rozmnożenia się. Każdy gatunek szkodnika ma określone wymagania co do czynników środowiska. Te gatunki jednak, które mają większą zdolność przystosowania się do zmiennych warunków środowiska, czyli odznaczających się — jak to określamy — większą plastycznością ekologiczną, łatwiej opanowują teren, szybciej się rozprzestrzeniają i częściej występują masowo. Im większą plastycznością ekologiczną odznacza się gatunek, tym łatwiej znajduje znośne warunki bytowania, tym większą ma strefę życia i łatwiej znajduje pożywienie. Plastyczność ekologiczna dotyczy wszystkich wymagań szkodnika (krytycznych temperatur i wilgotności, warunków glebowych i pożywienia) oraz obrony przed gatunkami drapieżnymi i pasożytniczymi. Szczególnie ten ostatni czynnik odgrywa ważną rolę i określamy go jako stosunek środowiska do szkodnika. Częste są wypadki, że szkodnik o dużym zasięgu, wielkiej płodności i wytrzymałości na zmiany pogody daje bardzo rzadko gradacje, u nas np. brudnica nieparka i błyszczka jarzynówka. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim wrogowie naturalni tych gatunków, którzy tak silnie je atakują, że liczebność szkodników nie może najczęściej osiągnąć granic niebezpiecznych dla roślin uprawnych. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy gatunki mają mało wrogów naturalnych, a jednocześnie wskutek swych pewnych właściwości mogą stać się groźnymi szkodnikami. Bardzo często są to gatunki zawleczone, które znalazły korzystne warunki w nowym środowisku. Stają się one zawsze plagą rolnictwa. A więc szkodnik o dużej plastyczności ekologicznej, czyli eurybiont, stanowi większe zagrożenie niż stenobiont, czyli szkodnik o małej plastyczności. Z praktyki wiadomo, że szkodniki wielożerne są bardziej niebezpieczne od szkodników wyspecjalizowanych. Szkodniki zdolne do rozwoju w niskich temperaturach są uciążliwsze od innych dlatego, że wcześniej wiosną zaczynają rozwój, a chłody w okresie wegetacji nie przerywają ich funkcji życiowych, toteż żerują dłużej i powodują większe szkody.