Pożywienie. Wśród czynników biotycznych pożywienie wysuwa się na plan pierwszy, ponieważ jest ono podstawą wszystkich procesów życiowych. Zwierzęta nie mają zdolności budowania swego ciała ze związków nieorganicznych i muszą pobierać produkty organiczne wytwarzane przez inne organizmy, co powoduje ich całkowitą zależność od pożywienia. Ponieważ ilość pożywienia jest zwykle ograniczona, różne gatunki zwierząt walczą ze sobą o pokarm. Ta walka, trwająca stale w biocenozie i nazywana walką o byt, jest motorem wytwarzania się specjalizacji pokarmowej. Jedne zwierzęta żywią się roślinami , inne żywią się innymi zwierzętami , pasożyty żyją kosztem innych organizmów, saprofagi żywią się szczątkami zwierzęcymi i roślinnymi. W każdym wypadku ilość pożywienia wpływa na płodność szkodników i jest regulatorem ich liczebności. Ustalono na przykład, że liczba potomstwa rolnicy zbożówki i jego zdrowotność zależą od odżywiania się samicy w okresie dojrzewania jaj. Jeśli w tym czasie samica znajduje wystarczającą ilość pożywienia, to jej jajniki produkują pełną liczbę jaj, tj. około 2000, natomiast w razie braku pożywienia płodność może spaść do zera. W rozwoju szkodników wielką rolę odgrywa nie tylko ilość, lecz i jakość pożywienia. Nowsze badania wykazują coraz wyraźniej, że jakość pożywienia wpływa na procesy życiowe szkodników i przez fizjologiczny stan zwierzęcia określa w pewnym stopniu jego czynności życiowe, jak składanie jaj, zapadanie w diapauzę itp. Wyższym stopniem specjalizacji pokarmowej roślinożerców jest ograniczenie się do określonych, często nielicznych gatunków roślin. W związku z tym wśród szkodników roślinożernych rozróżnia się następujące stopnie specjalizacji: 1) wszystkożerne — żywiące się zarówno tkankami zwierzęcymi, jak i roślinnymi; 2) wielożerne — żywiące się rozmaitymi gatunkami roślin z różnych rodzin; 3) skąpożerne — żerujące tylko na pokrewnych roślinach należących do jednej rodziny; 4) jednożerne — żywiące się tylko jednym gatunkiem roślin. Specjalizacja pokarmowa nie jest trwała, chociaż jest właściwością gatunkową, pod wpływem bowiem zmian środowiska mogą zachodzić zmiany w wyborze pożywienia przez zwierzę. Obserwuje się je szczególnie tam, gdzie wprowadza się nowe rośliny uprawne czy nowe sposoby gospodarowania. Z tego względu skład fauny szkodliwej nie jest niezmienny i gatunek, który w chwili obecnej nie ma znaczenia gospodarczego, może stać się groźnym szkodnikiem w pewnym układzie warunków środowiska, np. przy wprowadzeniu nowej rośliny do uprawy.