Specjalizacja pokarmowa nicieni nie jest jeszcze zupełnie wyjaśniona. Wśród niektórych gatunków wielożernych rozróżnia się rasy biologiczne o węższej specjalizacji pokarmowej, ale możliwe, że są to różne gatunki nie odróżniane dotychczas wskutek mało poznanej systematyki nicieni. Głównymi wrogami naturalnymi nicieni są liczne grzyby glebowe (pewne gatunki z grupy Archimycetes lub Hyphomycetes), niektóre śluzówce , drapieżne nicienie i pewne skoczogonki . Ze względu na małe rozmiary ciała nicienie są trudne do zauważenia. Dla praktyków więc ważna jest znajomość najprostszych, orientacyjnych metod, którymi można wyodrębnić nicienie z gleby czy z roślin. Zaatakowanie rośliny przez mątwiki tworzące cysty jest stosunkowo łatwe do stwierdzenia na podstawie obserwacji systemu korzeniowego roślin, widać tam bowiem przylegające do korzonków kuliste ciała samic. Barwa ich jest początkowo biała, w okresie zaś tworzenia się cysty żółtawa, a w końcu brązowa. Aby stwierdzić obecność nicieni w podejrzanych o porażenie roślinach, umieszcza się kawałek liścia lub pędu w szklanym naczyńku z wodą, po czym rozdrabnia się igłami tkankę roślinną. Znajdujące się w niej nicienie wyjdą po pewnym czasie do wody i można je zobaczyć, ustawiając naczyńko pod światło. Badanie gleby na zawartość nicieni wolno żyjących przeprowadza się w ten sposób, że próbkę gleby podejrzanej umieszcza się w woreczku z gazy i zanurza w szklanym naczyniu z wodą. Nicienie z gleby przechodzą po pewnym czasie do wody, skąd można je wyłowić do badania. Aby zbadać glebę na zawartość cyst, próbkę gleby, po odrzuceniu kamyków i większych części organicznych, wsypuje się powoli do głębokiego talerza z wodą, następnie miesza delikatnie i pozostawia w spokoju. Po pewnym czasie cysty wypływają na wierzch i zbierają się na brzegach, skąd można je zebrać do badania.